بطور بىريا و عميقانه عزادارى نمودند « 1 » تصرف خارك بدست هلنديان در مدت هرج‌ومرجى كه در ايران حكمفرما بود و نسبت بنمايندهء دولت هلند « بارون نيفوزن « 2 » » بدرفتارى شده و او را در بصره زندانى نموده بودند . دولت هلند جزيرهء خارك را كه در رأس خليج فارس است تصرف نمود . اين عمل نيفوزن را قادر نمود كه بتواند شط العرب را مورد محاصرهء دريائى قرار داده و فرماندار بصره را مجبور سازد كه خطاكارىهاى خود را جبران نمايد . بايد از هلنديان ممنون شد چه آنها اين جزيرهء خشك و لم‌يزرع را كه فقط در آن يكصد ماهىگير فقير و بينوا زندگى ميكردند مورد حمايت قرار داده و آنجا را به صورت يك مركز تجارتى مترقى درآوردند و شهر را ترقى داده و جمعيتش را به دوازده هزار نفر رسانيدند . هلنديان مدت چند سالى خارك را در تصرف داشتند تا اينكه يك دزد دريائى معروف بنام مير محناى بندر ريگى آن را از دست آنها گرفت و از آن زمان ترقى و جمعيت آن باهم رو به نيستى نهاد . تأسيس نمايندگى تجارتى بريتانيا در بوشهر 1763 ميلادى حملهء افغانها و دوران اغتشاشى كه متعاقب آن در ايران روى داد سبب گرديد كه اغلب نمايندگىهاى بازرگانى اروپائى در ايران بسته شد كه اغلب آنها دوباره افتتاح نيافت . تجارتخانه و نمايندگىهاى بازرگانى بريطانيائى در بندر عباس در سال 1761 بواسطهء اخاذى و تعديات فرماندار لار بسته شد . در سال 1763 بوشهر كه بندر شيراز - است براى مركز فعاليت بازرگانى جديد انتخاب گرديد . كريم خان خيلى مايل بود كه تجارت بريطانيا را دوباره رواج دهد و فرمان او كه در اينجا نسخه آن را ذكر ميكنيم كاملا شرائط مساعدى را دربر داشت « 3 » .

--> ( 1 ) - در كتاب « مسافرت بشيراز » بقلم اى . اس . وارينگ در سال 1808 شرح جالب‌توجهى از كريم خان و بعدا شاهزادگان زنديه داده است . ( مؤلف ) ( 2 ) - Baran Kniphausen ( 3 ) - طبق اين امتيازنامهء شاهانه كريم خان پادشاه ايران حقوق و امتيازات مختلفى را به انگليس‌ها اعطا نموده و به آنها اجازه ميدهد كه در بوشهر نمايندگى بازرگانى خود را تأسيس نموده و در خليج فارس ببازرگانى مشغول